خرید حضوری و مطمئن ارز دیجیتال
مشاوره آنلاین روانشناسی به فارسی زبانان خارج از ایران
تبلیغات افزایش بازدید و افزایش فروش در ارم بلاگ
دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
مزاج یک مفهوم کلیدی در درک مبانی طب سنتی است که بر اساس آن افراد به عنوان سالم و بیمار طبقه بندی می شوند. این اصل نقش مهمی در تعیین راه های حفظ سلامتی و همچنین در درمان بیماری ها دارد. اخیراً در طب سنتی مورد توجه فزایندهای قرار گرفته است، این گرایش به سمت درمان فرد به جای بیماری به طور کلی پیشرفت کرده است. بر این اساس، مطالعاتی برای بررسی رابطه بین مزاج و پروتئوم در بدن انسان انجام شده است. در این مقاله سعی شده است تعریف و طبقه بندی مزاج، عوامل تعدیل کننده آن و دسته بندی مزاج ها همانطور که در منابع طب سنتی فارسی مطرح شده است، مرور شود. تبیین این مفهوم در شناخت و حفظ سلامت، درمان بیماری ها و همچنین در مطالعات طب سنتی نقش حیاتی دارد.
طب سنتی یک دانشکده پزشکی در سطح جهانی است که قدمت آن به هزاران سال پیش میرسد. طب با وجود صفت «سنتی» که نام آن با آن گره خورده است، مانند سایر علوم کاملاً با مبانی علمی و تجربی منطبق است. بنابراین ابتدا به بیان کلیات این عمل سنتی می پردازیم و از این پس به طور منظم توصیه ها و راهکارهای کلی طب سنتی را ارائه خواهیم داد.
در این مکتب طب سنتی حفظ سلامت بر درمان اولویت دارد و اصول سبک زندگی صحیح بسته به شرایط هر فرد ارائه می شود. طب سنتی به عنوان یکی از مهمترین آثار فرهنگی و تمدنی ایرانیان از قدیم الایام تا به امروز مورد توجه بسیاری از مردم و متخصصان بهداشت بوده است. داروهای سنتی در مقایسه با داروهای شیمیایی عوارض کمتری دارند. اما این تنها یکی از دلایل محبوبیت طب سنتی در عصر حاضر است.
طب یک مکتب کل نگر است به این معنا که برای تشخیص صحیح یک بیماری و ارائه درمان مناسب باید به سلامت تمام اعضای بدن، ژنتیک، شرایط زندگی، ویژگی های روحی، سن، شرایط جغرافیایی و... توجه شود تا عوامل مختل کننده تعادل جسمی بیمار شناسایی شوند. در طب سنتی اولین قدم برای درمان بیماری، اصلاح سبک زندگی و به ویژه تغذیه بیمار است.
مزاج روشی در طب سنتی برای اصلاح سبک زندگی فرد و پیشگیری از بیماری هاست. راه های مختلفی برای تشخیص طبع افراد وجود دارد. کارشناسان طب سنتی پس از شناسایی طبع بیمار، می توانند راه هایی را برای پیشگیری یا درمان بیماری های آن بیمار ارائه دهند که با طبیعت (طبع) و وضعیت بدنی آن فرد سازگار باشد.
علم مزاج چیست؟
مزاج برای شناسایی ویژگی های جسمی و روانی افراد بسیار مهم است و می تواند در تشخیص و درمان بیماری ها کمک کند. همچنین نوع غذایی که می خوریم می تواند عملکرد کلی بدن را بر اساس نوع طبع ما تغییر دهد.
بنابراین با اصلاح الگوهای تغذیه ای می توان از غذاهایی که به بدن آسیب می زند پرهیز کرد و در عوض غذاهایی را که متناسب با نوع طبع فرد است در اولویت قرار داد.
نکات ویژه برای مزاج گرم و خشک عبارتند از:
هوای تازه و خنک تنفس کنید.
در رژیم غذایی خود به جای گوشت، سبزیجات و میوه های بیشتری بگنجانید.
آب و مایعات بیشتری بنوشید تا ادرار صبحگاهی شما غلیظ نباشد و رنگ آن به زرد لیمویی تغییر کند.
هر شب شش تا هفت ساعت بخوابید. در روزهای تابستان یک ساعت استراحت بعد از ناهار رطوبت کافی برای بدن شما فراهم می کند.
فعالیت بدنی و ورزش را در هوای خنک صبح زود یا عصر انجام دهید.
هر شب بینی خود را با کمی روغن بادام شیرین طبیعی مرطوب کنید.
از آب و هوا، محیط، فعالیت ها و حالات روحی که باعث افزایش گرما و خشکی می شود خودداری کنید.
از نوشیدن زیاد چای و قهوه خودداری کنید.
از فعالیت زیاد و ورزش شدید خودداری کنید، زیرا باعث افزایش گرما و خشکی می شود.
از بی خوابی و کم خوابی (کمتر از پنج ساعت خواب) و دیر خوابیدن خودداری کنید.
از عصبانیت، هیجانات ذهنی و حرف زدن زیاد بپرهیزید.
اگر افراد با مزاج گرم و خشک این دستورات را رعایت نکنند، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های زیر هستند: اضطراب، تنش های روحی، میگرن، وزوز گوش، تپش قلب، اسهال خونی، یرقان، لکه بینی و افزایش خونریزی در دوران قاعدگی، تلخی دهان، سرفه های خشک، بی خوابی، سوزش بدون دلیل و کاهش وزن در هنگام قاعدگی.
غذاهای مناسب برای مزاج گرم و خشک عبارتند از: آش سیب، گلابی، آلو، بامیه، کدو تنبل خورش، هندوانه، مغز بادام، کدو، ماش و جو.
خوردن سیر، پیاز، خربزه، بادمجان، سیاه دانه، موز و طالبی برای افراد با مزاج گرم و خشک مناسب نیست.
نکات ویژه مزاج شناسی برای مزاج گرم و مرطوب:
در هوای سرد خود را گرم و در هوای گرم خنک نگه دارید.
میوه ها و سبزیجات را تقریباً به اندازه گوشت در رژیم غذایی خود بگنجانید. غذاهای دریایی با آب و هوای گرم و مرطوب سازگار است.
15 تا 30 دقیقه پیاده روی یا دویدن در صبح برای افراد گرم مزاج و مرطوب مفید است.
برای مزاج گرم و مرطوب شش تا هفت ساعت خواب شبانه کافی است. این افراد باید از زود خوابیدن و زود بیدار شدن خودداری کنند. در تابستان نیم ساعت استراحت بعد از غذا برای آنها مفید است، بنابراین اگر مزاج شما گرم و مرطوب است از تلاش برای خواب بیش از 8 ساعت خودداری کنید.
برای داشتن حرکات طبیعی روده، غذاهای ملین را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
حجامت درمانی برای افراد با این مزاج مفید است و بهتر است در بهار یا تابستان انجام شود.
از هوا، محیط، فعالیت ها و حالات روحی که باعث افزایش گرما و رطوبت می شود بخصوص در هوای مرطوب اجتناب کنید.
فعالیت زیاد و ورزش های سخت برای کسانی که این مزاج دارند مفید نیست.
از نگرانی، عصبانیت و هیجان بیش از حد خودداری کنید.
اگر افراد با مزاج گرم و مرطوب این دستورات کلی و اختصاصی را رعایت نکنند، بیشتر دچار این بیماری ها می شوند: سردرد، خواب آلودگی، خون در ادرار، خستگی، ناتوانی جنسی، چاقی و تپش قلب.
از این موارد بیشتر در رژیم غذایی خود استفاده کنید: کاهو، خیار، پرتقال، نان جو، غلات جوانه زده، سیب، تمر هندی و آلو بخارا (همچنین به عنوان آلو نیمه خشک شناخته می شود).
این غذاها برای افراد با مزاج گرم و مرطوب مناسب نیستند: انواع ادویه های شور که به نام شور، گوشت زیاد، غذاهای چرب، خرما، انبه، کشمش، جگر، موز و سیر نیز شناخته می شوند.
دستورالعمل های خاص مزاج شناسی برای مزاج سرد و مرطوب عبارتند از:
نیم ساعت قبل از غذا و یک تا دو ساعت بعد از غذا آب ننوشید.
به دلیل ضعف توانایی دستگاه گوارش، افراد بلغمی بهتر است تنها دو وعده در روز بخورند.
ورزش و فعالیت بدنی منظم را در برنامه روزانه خود بگنجانید.
برای 10 تا 15 دقیقه پیاده روی بعد از شام مفید است.
هشت ساعت خواب خوب خواهد بود. افراد بلغمی باید در سحر از خواب بیدار شوند تا خلط اضافی در بدنشان تولید نشود.
خوابیدن و استراحت زیاد باعث افزایش سردی و خشکی می شود و مضر خواهد بود. توصیه می شود به خصوص در شرایط آب و هوایی مرطوب، لباس گرم مناسب بپوشند.
استراحت زیاد و کم تحرکی برای مردم مضر است.
خوابیدن در طول روز به خصوص یک ساعت قبل از غروب آفتاب بسیار مضر است. زیرا باعث افزایش خلط، سنگینی سر، التهاب سینوس ها و کند شدن فعالیت مغز می شود.
اگر افراد دارای مزاج سرد و مرطوب دستورات فوق را رعایت نکنند، در معرض ابتلا به این علائم و بیماریها قرار میگیرند: عطسه، سردرد، کاهش حافظه، تنگی نفس، پرخوابی، آسم، سینوزیت، التهاب و بزرگی لوزهها، سوء هاضمه، رفلاکس معده و مری، دردهای مفاصل زنانه و شب ادراری.
افراد با این مزاج باید غذاهای غنی از پروتئین و ملین مانند تخم مرغ، گوشت، میگو و جگر مصرف کنند. همچنین، آنها باید در مصرف غذاهای سرد در زمستان و شب احتیاط کنند.
اگر مزاج شما سرد و مرطوب است، از این مواد در رژیم غذایی خود استفاده کنید: گوشت بره، بوقلمون، سیب، رازیانه، هویج، نخود فرنگی، گندم، دارچین، زنجبیل، عسل، آب میوه، خرما و پسته.
موادی مانند عدس، میوه ترش، قارچ، گوشت گاو و کاهو برای افراد با این مزاج خوب نیست.
بهترین مزاج چیست؟
اگر هر مزاجی متعادل و سالم باشد برای انسان مفید است و افراد با مزاج های مختلف که در سلامت و تعادل هستند سالم هستند و هیچ کدام بد نیستند.
بنابراین نمی توان ادعا کرد که مزاج گرم و مرطوب بر مزاج دیگر برتری دارد یا مزاج سرد و مرطوب بدترین مزاج است.
مثلاً اگر مزاج شخصی گرم و خشک باشد، این مزاج برای فرد ایده آل است و اگر مزاج او نامتعادل باشد یا به دلیل سبک زندگی غلط و رژیم غذایی نامناسب، مزاج او سرد و مرطوب یا گرم و مرطوب شود، بیمار می شود.
به همین دلیل است که هر فردی با هر مزاجی زندگی سالم و شادی دارد، مشروط بر اینکه آنچه را که مناسب مزاج خود است رعایت کند.
در مقاله بعدی به شما خواهیم گفت که چگونه می توانید خلق و خوی خود را تشخیص دهید.
در طبیعت هر گیاه و موجودی حس طبعی خاصی دارد و به گفته متخصصان طب سنتی مصرف غذا باید با آن حس طبعی همخوانی داشته باشد. می توان با استفاده از مزاج موردی را ایجاد کرد که بتواند مزاج و سلامت جسمی خود را کاملاً کنترل کند.
بر اساس میزان خلط گرم، سرد، خشک و مرطوب در بدن فرد، طبع فرد را می توان به چهار گروه گرم/تر، گرم/خشک، سرد/خشک و سرد/تر دسته بندی کرد.
لمس بدن
بررسی رنگ و وضعیت پوست
وضعیت خوابیدن
بررسی مو
نسخه برای هر کمیک خلق و خوی نه تنها بر اساس توصیه های کلی بلکه دستورالعمل های خاص مربوط به تغذیه و سبک زندگی برای هر طنز است. بنابراین، غذایی که ممکن است برای یک فرد مفید باشد، می تواند برای دیگری مضر باشد. در واقع، هر دستورالعمل تغذیه و سبک زندگی، هر چقدر هم که سالم باشد، اگر با نوع طبعی آن فرد سازگار نباشد، می تواند به سلامت فرد آسیب برساند.
مزاج موضوعی کلیدی در طب سنتی است. با شناسایی درست طنز، می توان به درستی علت بیماری را مشخص کرد و درمان را تجویز کرد. مواردی مانند تغذیه، میزان استراحت و حالات روحی فرد ارتباط مستقیمی با نوع طبع او دارد.
توجه به ویژگی های جسمانی مانند رنگ پوست، شکل مو، سطح رشد مو، توده عضلانی، حالات روحی و غیره می تواند به شناسایی یک نوع طبع خاص در افراد کمک کند. علاوه بر این، علائمی مانند رنگ پریدگی یا قرمزی صورت، کم خوابی، بی حوصلگی، مزاج کوتاه، تاول های صورت و غیره ممکن است نشانه های سوء تغذیه باشد که نیاز به اقدامات پزشکی دارند.
بر اساس دانش PM، افراد دارای مزاج گرم و خشک احتمالاً تحریک پذیرتر و خون گرم تر هستند. آنها معمولا بی حوصله، حاد، سریع و خشمگین هستند. آنها فعال، آماده و آنالیزگر سریع هستند. افرادی که دارای مزاج گرم و خشک هستند ممکن است از بیخوابی و خواب سبک رنج ببرند . افراد گرم و مرطوب معمولاً شجاع، جسور، دلسوز و خونگرم هستند. خصوصیات عمومی افراد سرد مزاج، سستی و خستگی در حالات روحی است
از دیگر ویژگی های خاص این افراد احتیاط، ترس، کم حرفی و بلاتکلیفی در هنگام صحبت است. افراد با مزاج سرد و خشک بسیار پایدار هستند و معمولاً بدون عجله در آرامش کار می کنند. آنها معمولا زیرک، سختگیر، درونگرا و سرد در روابط هستند و مستعد افسردگی هستند. افراد سرد مزاج، فراموشکار، خواب آلود و سرد هستند. بسیار مهم است که بدانیم مفاهیم مزاج در همه شرایط مطلق نیستند .
طب سنتی، طبق تعریف WHO، شامل طیفی از درمانهای پزشکی و اقدامات پیشگیرانه است که شامل درمانهای گیاهی، غیر گیاهی، و درمانهای دستی (طب سوزنی، حجامت و ماساژ) است که بومی مناطقی مانند طب چینی و آیورودای هندی است. با این حال، طب سنتی اگر توسط مردم کشورهای دیگر استفاده شود، ممکن است مکمل در نظر گرفته شود . میزاج یا مزاج مفهومی است که در میان پزشکان و حکیمان باستانی ایران و یونان مفهومی کلیدی تلقی میشود و معمولاً در فلسفه طبیعی، رسالههای پزشکی و کتابهای درسی استفاده میشود.
بر اساس منابع طب (PM) مزاج به عنوان یک کیفیت متوسط که از اثر متقابل عناصر چهارگانه (آتش، هوا، آب و خاک) حاصل میشود، تعریف میشود که ویژگیهای دوگانه منحصر به فرد خود را . برهمکنش آتش (گرم-خشک)، هوا (گرم-تر)، آب (سرد-تر) و خاک (سرد-خشک) کیفیتی دوگانه ایجاد می کند که میانگین کیفیت همگن است که به عنوان مزاج مطرح می شود
مزاج ساده است اگر کیفیت ساده غالب باشد مانند گرمی و سردی و تری و خشکی. اگر صفات فعال گرمی و تری متعادل باشد، بسته به غلبه تری یا خشکی، نتیجه مزاج تر ساده یا مزاج خشک ساده خواهد بود. با توجه به تعادل کیفیات منفعل - تری و خشکی - نتیجه یک مزاج گرم ساده یا مزاج سرد ساده بسته به غلبه گرمی یا سردی خواهد بود. مزاج های مرکب زمانی تولید می شوند که کیفیت های فعال یا غیرفعال نامتعادل باشند، که ترکیبی از کیفیت های عمدتاً فعال و غالباً منفعل شامل گرم-خشک، گرم-تر، سرد-خشک و سرد-تر است .
مزاج متوسط برابر با سلامتی است. با این حال، میانگین واقعی که از نظر کیفیت گرما، سردی، مرطوبی و خشکی کاملاً برابر باشد، واقعاً در جهان وجود ندارد. آنچه که مزاج سالم تلقی می شود، کیفیت متوسط مفروض است که در آن ترکیب ویژگی های چهارگانه در نوع انسان از نظر زمان، مکان و سن بهترین ویژگی های عملکردی، ذهنی و جسمی را به همراه دارد. به طور خودسرانه از ترکیب مزاج های ساده و مرکب، نه نوع مزاج داریم که یکی متوسط و هشت نوع خارج از محدوده .
4 نوع مزاج چیست؟
گرم و خشک: وبا
گرم و مرطوب: سانگوین
سرد و خشک: مالیخولیایی
سرد و مرطوب: بلغمی
در انجام این کار از درمان های دارویی (به نام درمان های دستی) مانند ماساژ برای رسیدن به نتیجه مطلوب استفاده می شود. درمان دارویی در این مدرسه برخلاف آنچه بسیاری از پزشکان خودخوانده آن انجام می دهند بسیار محتاطانه انجام می شود.
مبانی طب سنتی بر شش اصل سلامت بنا شده است: هوا، نوشیدنی و غذا، خواب و بیداری، حرکت و سکون، احتباس و استفراغ (حفظ یعنی هنر حفظ آنچه بدن نیاز دارد و اگر به دلیل سهل انگاری، بیماری و غیره از دست برود، به سلامت جسم آسیب می رساند).
استفراغ نقطه مقابل احتباس است و به معنای هنر پاکسازی بدن و حال روحی انسان از مضرات است.)
برای داشتن زندگی سالم، رعایت اصول شش گانه طب سنتی ضروری است. کمبود هر یک از آنها باعث آسیب به سلامتی می شود.
یکی دیگر از اصول طب سنتی، شناخت چهار مخاطی است. موکوس مایعی است که مرطوب است. این ماده در مرحله اول هضم غذا ساخته می شود و پس از آن در رگ ها جاری می شود.
چهار مخاط در طب سنتی عبارتند از: خون، بلغم، مالیخولیا و صفرا.
کلید سلامتی تعادل بین چهار مخاطی است. عواملی مانند فصول، تغذیه، آب و هوا، جنسیت و غیره می توانند روی مخلوط تأثیر بگذارند. از این رو، هر نوع دارای ویژگی های منحصر به فرد خود است.
خون درباره بهار است و نشان دهنده اشتیاق و کودکی است. عنصر هوا به طور مستقیم با خون در ارتباط است.
صفرا مربوط به تابستان است و نشان دهنده خشم و جوانی است. عنصر آتش به طور مستقیم با صفرا در ارتباط است.
مالیخولیا مربوط به پاییز است و نشان دهنده غم و اندوه و میانسالی است. زمین عنصر طبیعی مرتبط با مالیخولیا است.
بلغم مربوط به زمستان و سالمندی است و نشان دهنده بی حالی در آینده است. عناصر طبیعی مربوط به بلغم آب است.
علاوه بر این، گاهی اوقات اختلالات مخاطی در اندام های مختلف بدن متفاوت است. به عنوان مثال، ممکن است فردی معده با غلبه خون و قلب با غلبه مالیخولیا داشته باشد که باید توسط پزشک تشخیص داده شود.
تفاوت مخاط و مزاج در طب
باید توجه داشت که مخاط و مزاج دو مفهوم متفاوت هستند. در واقع مزاج ها بر اساس مخاط تعریف می شوند، اما شش اصل متناسب با مزاج هر فرد باید به درستی رعایت شود تا تعادل بدن حفظ شود.
کمبود یا زیاد بودن مخاط باعث عدم تعادل در بدن می شود و تغییرات قابل پیش بینی در آن رخ می دهد. گاهی غلبه بلغم یا بد خلقی یا هر دو باعث بیماری می شود.
آشنایی با مزاج ها در طب سنتی
شناخت مزاج ها موضوعی کلیدی در طب سنتی است. با شناخت درست مزاج می توان در مورد علت برخی بیماری ها و نوع درمان آن تشخیص درستی داد. نوع تغذیه، میزان استراحت و حالات روانی فرد از جمله با خلق و خوی او ارتباط مستقیم دارد.
ظاهر فرد مانند رنگ پوست، وضعیت مو، سرعت رشد مو، اندازه ماهیچه های بدن، حالات روحی و ... می تواند در شناخت روحیه او موثر باشد. علاوه بر این، رنگ پریدگی یا برافروختگی صورت، کم خوابی، بی حالی، کوتاهی مزاج، تورم صورت و... از علائم احتمالی بد خلقی است که باید درمان شود.
همه چیز در اطراف ما از جمله انسان، حیوانات، اشیاء بی جان و غیره دارای خلق و خوی است.
شناخت خلق و خو به فرد کمک می کند تا تعادل را در روح و بدن حفظ کند. این از طریق انتخاب یک رژیم غذایی مناسب برای آن خلق و خوی انجام می شود.
دانش مزاج به ما می گوید که همه غذاها بر اساس گرمی، سردی، تری یا خشکی طبقه بندی می شوند.
در این میان، چهار حالت اصلی عبارتند از: گرم و تر، گرم و خشک، سرد و تر، و سرد و خشک. در ویرایش بعدی، مشخصات هر مزاج را برای شما بیشتر خواهیم کرد.
دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
مشاهده
وبلاگ تغذیه ، گیاهان دارویی، رژیم
مطلب مرتبط
چون نپرسی، زودتر کشفت شود...
مطلب مرتبط
چرا بعضی افراد همیشه بوی خوش میدهند؟ راز ماندگاری رایحه روی پوست
