» فیبر خوراکی: عنصری ضروری برای یک رژیم غذایی سالم
آیا افزودن فیبر بیشتر واقعاً تأثیری دارد؟
آیا مصرف فیبر بیشتر تأثیر مثبتی بر سلامت قلبی-متابولیک شما دارد؟ اخیراً بحث درباره فیبر بسیار داغ شده است. در سالهای اخیر گزارشهایی منتشر شده که از «همهگیری» کمبود فیبر خبر میدهند. این موضوع بهویژه در مورد آمریکاییها صدق میکند؛ بهطوری که تنها ۷ درصد از بزرگسالان در ایالات متحده مقدار توصیه شده فیبر روزانه را دریافت میکردند. فیبر فواید آشکاری برای سلامت روده دارد؛ از جمله کند کردن روند هضم، تغذیه میکروبیوم روده و کمک به مدیریت وزن. اما تأثیر آن بر قلب و سیستم گردش خون چگونه است؟
«فیبر بیشتری به رژیم غذایی خود اضافه کنید.» شاید قبلاً هم این توصیه را شنیده باشید. اما آیا میدانید چرا فیبر غذایی برای سلامتی شما تا این حد مفید است؟
فیبر عمدتاً در غذاهای گیاهی مانند میوهها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات (خانواده لوبیاها) یافت میشود. فیبر شاید بیشتر به خاطر تواناییاش در پیشگیری یا رفع یبوست شناخته شده باشد، اما مواد غذایی حاوی فیبر فواید دیگری نیز دارند. آنها میتوانند به حفظ وزن سالم کمک کنند و خطر ابتلا به دیابت، بیماریهای قلبی و برخی انواع سرطان را کاهش دهند.
انتخاب غذاهای خوشمزهای که حاوی فیبر باشند، کار دشواری نیست. کافی است بدانید به چه مقدار فیبر غذایی نیاز دارید، کدام مواد غذایی دارای فیبر هستند و چگونه میتوانید آنها را در وعدههای اصلی و میانوعدههای خود بگنجانید.
فیبر غذایی چیست؟
فیبر غذایی نوعی ماده مغذی است که در دسته کربوهیدراتها قرار میگیرد. فیبر شامل بخشهایی از غذاهای گیاهی است که بدن قادر به هضم یا جذب آنها نیست. این ویژگی، فیبر را از سایر مواد مغذی مانند چربیها، پروتئینها و دیگر کربوهیدراتها (از جمله نشاستهها و قندها) متمایز میکند؛ چرا که بدن آن مواد را تجزیه و جذب میکند، اما فیبر تقریباً به صورت دستنخورده از معده، روده کوچک و روده بزرگ عبور کرده و از بدن دفع میشود.
![]()
دو نوع اصلی فیبر وجود دارد:
دو نوع فیبر محلول
«محلول» به معنای «قابلیت حل شدن» است. این نوع فیبر در دستگاه گوارش با آب مخلوط شده و به مادهای غلیظ و ژلمانند تبدیل میشود. مواد غذایی سرشار از فیبر محلول عبارتند از: جو دوسر، جو، حبوبات، عدس، نخود، آجیل، سیب، گلابی، مرکبات و انواع توتها. «پسیلیوم» (اسفرزه) نیز که در بسیاری از مکملها یافت میشود، نوعی فیبر محلول است. فیبر محلول بیشترین ارتباط را با فواید مربوط به کلسترول و قند خون دارد.
نامحلول
«نامحلول» به معنای «عدم قابلیت حل شدن» است. این نوع فیبر به ژل تبدیل نمیشود، بلکه به شکل مادهای زبر و حجیم باقی میماند که به مدفوع وزن و حجم میدهد و به حرکت سریعتر مواد غذایی در دستگاه گوارش کمک میکند. مواد غذایی سرشار از فیبر نامحلول شامل غلات کامل، سبوس گندم، مغزها، دانهها، پوست میوهها و سبزیجات، و سبزیجاتی مانند گلکلم و لوبیا سبز هستند. فیبر نامحلول عمدتاً به دلیل کمک به داشتن اجابت مزاج منظم شناخته میشود، اما در ایجاد احساس سیری پس از صرف غذا نیز نقش دارد که میتواند به مدیریت وزن کمک کند.
بیشتر غذاهای گیاهیِ سرشار از فیبر، حاوی هر دو نوع فیبرِ محلول و نامحلول هستند. مقدار هر یک از این انواع فیبر، بسته به نوع گیاه — مثلاً اینکه میوه باشد، سبزیجات یا غلات کامل — متفاوت است. اما شما میتوانید با مصرف انواع غذاهای سرشار از فیبر، هر دو نوع فیبر را دریافت کنید.
به چه مقدار فیبر نیاز دارید؟
«آکادمی ملی پزشکی» توصیههای زیر را برای میزان مصرف روزانه فیبر در بزرگسالان ارائه میدهد:
۲۱ گرم برای زنان بالای ۵۰ سال.
۲۵ گرم برای زنان ۵۰ ساله یا جوانتر.
۳۰ گرم برای مردان بالای ۵۰ سال.
۳۸ گرم برای مردان ۵۰ ساله یا جوانتر.
مزایای رژیم غذایی سرشار از فیبر
یک رژیم غذایی غنی از فیبر میتواند از طرق مختلف به حفظ سلامت کمک کند.
فیبر بالا و کاهش احتمال یبوست
فیبر غذایی باعث افزایش وزن و حجم مدفوع شده و آن را نرم میکند. بهطور کلی، دفع مدفوع حجیم آسانتر است و این امر احتمال بروز یبوست را کاهش میدهد. اگر دچار مدفوع شل و آبکی هستید، فیبر میتواند به سفتتر شدن آن کمک کند؛ زیرا فیبر آب را جذب کرده و به حجم مدفوع میافزاید.

سلامت روده و فیبر
رژیم غذایی سرشار از فیبر ممکن است خطر تورم رگها در ناحیه مقعد و بخش پایینی رکتوم (راستروده) را که به آن «هموروئید» یا بواسیر میگویند، کاهش دهد. مصرف کافی فیبر همچنین میتواند به کاهش خطر ابتلا به عارضهای به نام «دیورتیکولیت» کمک کند؛ وضعیتی که در آن کیسههای کوچک و ملتهبی در دیواره روده بزرگ (کولون) ایجاد میشود. همچنین، رژیم غذایی غنی از فیبر با کاهش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال (روده بزرگ و رکتوم) مرتبط است. برخی از انواع فیبر بهعنوان غذایی برای باکتریهای «مفید» روده عمل میکنند که به آنها «فیبرهای قابل تخمیر» گفته میشود؛ این فیبرها ممکن است در کاهش خطر بیماریهای روده بزرگ نقش داشته باشند.
فیبر بالا و کاهش سطح کلسترول
فیبر محلول — که در حبوبات، جو دوسر، بذر کتان و سبوس جو دوسر یافت میشود — میتواند مانع از جذب بخشی از کلسترول موجود در سایر مواد غذایی توسط بدن شود. در نتیجه، این فرآیند ممکن است سطح لیپوپروتئین کمچگالی (LDL) یا همان کلسترول «بد» را در خون کاهش دهد. غذاهای سرشار از فیبر ممکن است تأثیرات دیگری نیز بر سلامت قلب داشته باشند، از جمله کاهش فشار خون و کاهش تورم در بدن که به آن «التهاب» گفته میشود.
فیبر چگونه در بدن عمل میکند؟
فیبر نوعی کربوهیدرات است که در گیاهان یافت میشود: میوهها، سبزیجات، حبوبات، آجیل، دانهها و غلات. برخلاف سایر کربوهیدراتها مانند قند و نشاسته، بدن شما نمیتواند فیبر را به ذرات کوچکتر تجزیه و جذب کند. در عوض، فیبر تقریباً بهصورت دستنخورده از دستگاه گوارش شما عبور میکند. شاید به نظر برسد که این ویژگی، فیبر را بیفایده میکند، اما واقعیت کاملاً برعکس است. از آنجا که فیبر جذب نمیشود، در طول مسیرِ عبور خود، وظایف مهمی را انجام میدهد: هضم را کند میکند، آب را به خود جذب میکند، برخی مواد خاص را به دام میاندازد و باکتریهای مفید روده را تغذیه میکند. فیبر معمولاً به دو دسته تقسیم میشود. بیشتر غذاهای گیاهی حاوی ترکیبی از هر دو نوع هستند، اما برخی مواد غذایی بیشتر به سمت یکی از این دو نوع گرایش دارند.
چگونه فیبر به سلامت قلب شما کمک میکند
سلامت قلب ارتباط تنگاتنگی با چند شاخص و وضعیت خاص دارد: فشار خون، کلسترول، قند خون، وزن بدن و التهاب. پزشکان اغلب شرایط مرتبط با این موارد — نظیر فشار خون بالا یا دیابت نوع ۲ — را تحت عنوان «سلامت قلبی-متابولیک» دستهبندی میکنند. فیبر تقریباً بر تمام این عوامل تأثیر میگذارد.
فشار خون
نیرویی است که خون به دیوارههای سرخرگهای شما وارد میکند. اگر این فشار بیش از حد بالا بماند — وضعیتی که «پرفشاری خون» (Hypertension) نامیده میشود — به قلب فشار وارد کرده و بهمرور زمان به رگهای خونی آسیب میرساند. فشار خون بالا خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش میدهد؛ از آنجا که این وضعیت بهندرت علائمی دارد، بسیاری از افراد از ابتلای خود به آن بیخبرند.
مطالعات نشان دادهاند افرادی که فیبر بیشتری مصرف میکنند، معمولاً فشار خون پایینتری دارند؛ همچنین افزایش مصرف فیبر میتواند به کاهش فشار خون در کسانی که سطح آن بالاست، کمک کند. محققان معتقدند چندین عامل در این زمینه نقش دارند:
اسیدهای چرب زنجیره کوتاه: این ترکیبات توسط باکتریهای روده و در فرآیند تخمیر فیبر تولید میشوند. شواهد نشان میدهد که این اسیدها به شل شدن (انبساط) رگهای خونی کمک میکنند؛ امری که موجب بهبود جریان خون و کاهش فشار بر دیواره سرخرگها میشود.
پتاسیم و آنتیاکسیدانها: بسیاری از مواد غذایی پرفیبر — مانند حبوبات، میوهها و سبزیجات — سرشار از پتاسیم هستند. پتاسیم ماده معدنیای است که به تعدیل اثرات سدیم بر فشار خون کمک میکند. این مواد همچنین حاوی آنتیاکسیدانها هستند؛ ترکیباتی طبیعی که از سلولها در برابر آسیب محافظت میکنند.
مدیریت وزن: غذاهای سرشار از فیبر احساس سیری بیشتری ایجاد میکنند که باعث میشود کاهش کلیِ میزان غذای مصرفی آسانتر شود. حفظ وزن در محدوده سالم، یکی از مؤثرترین روشها برای کنترل فشار خون است.
![]()
سطح کلسترول
کلسترول مادهای مومیشکل و شبیه به چربی است که بدن برای ساخت سلولها و تولید هورمونها به آن نیاز دارد. این ماده در جریان خون، درون بستههایی به نام «لیپوپروتئین» جابهجا میشود. دو نوع اصلی وجود دارد:
LDL (لیپوپروتئین با چگالی کم): این نوع اغلب کلسترول «بد» نامیده میشود و میتواند در دیوارهی سرخرگهای شما انباشته شود.
HDL (لیپوپروتئین با چگالی بالا): این نوع به عنوان کلسترول «خوب» شناخته میشود و به انتقال کلسترول از سرخرگهای شما کمک میکند.
وقتی مقدار زیادی در دیوارهی سرخرگها جمع شود، میتواند «پلاک» تشکیل دهد؛ تودهای چسبناک متشکل از کلسترول، چربی و سایر مواد. به مرور زمان، پلاک باعث باریکتر و سفتتر شدن سرخرگها میشود. اگر پلاک پاره شود یا جریان خون را مسدود کند، میتواند منجر به حملهی قلبی یا سکتهی مغزی شود. فیبر محلول یکی از بهترین روشهای غذاییِ مورد مطالعه برای کاهش کلسترول است. نحوهی عملکرد آن به این صورت است:
ابتدا، کبد شما مایعی گوارشی به نام «صفرا» تولید میکند که از کلسترول ساخته شده و به هضم چربیها کمک میکند. صفرا در طول فرآیند هضم، وارد رودهها میشود. سپس، فیبر محلول با تشکیل نوعی ژل، به صفرا و کلسترول موجود در روده متصل شده و آنها را به دام میاندازد. از آنجا که فیبر جذب بدن نمیشود، صفرا و کلسترولِ به دام افتاده، هنگام دفع مدفوع از بدن خارج میشوند و دیگر به جریان خون بازنمیگردند. کبد برای تولید صفرای بیشتر، کلسترول را از جریان خون جذب میکند؛ این فرآیند باعث کاهش سطح (کلسترول بد) در خون میشود.
سطح قند خون
وقتی کربوهیدرات مصرف میکنید، بدن آنها را به گلوکز تجزیه میکند؛ نوعی قند که سلولهای بدن از آن به عنوان منبع انرژی استفاده میکنند. هورمونی به نام «انسولین» به انتقال گلوکز از خون به درون سلولها کمک میکند. در دیابت نوع ۲ و پیشدیابت، بدن آنطور که باید به انسولین پاسخ نمیدهد، در نتیجه سطح قند خون بیش از حد بالا باقی میماند. با گذشت زمان، بالا بودن قند خون به رگهای خونی و اعصاب آسیب میرساند و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را افزایش میدهد.
فیبر محلول سرعت تخلیه معده و همچنین سرعت ورود قندِ حاصل از غذا به جریان خون را کاهش میدهد. هنگامی که فیبر را همراه با وعده غذایی مصرف میکنید، گلوکز به تدریج جذب میشود. این امر از افزایش ناگهانی و شدید قند خون (و افت شدیدِ متعاقب آن) جلوگیری میکند. علاوه بر این، عوامل دیگری نیز دخیل هستند؛ غذاهای سرشار از فیبر معمولاً دارای «شاخص گلیسمی» پایینتری هستند. شاخص گلیسمی معیاری است که نشان میدهد یک ماده غذایی با چه سرعتی قند خون را بالا میبرد. غلات کامل، حبوبات و سبزیجات معمولاً نسبت به غلات تصفیهشده و خوراکیهای شیرین، قند خون را با سرعت کمتری افزایش میدهند. در درازمدت، کنترل بهتر قند خون با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است.
خطر ابتلا به بیماریها
بیماریهای قلبی-عروقی (CVD) اصطلاحی کلی برای توصیف عارضههایی است که قلب و رگهای خونی را تحت تأثیر قرار میدهند؛ از جمله بیماری عروق کرونر، حمله قلبی و سکته مغزی. بیماریهای قلبی-عروقی یکی از عوامل اصلی مرگومیر در سراسر جهان محسوب میشوند. از آنجا که فیبر به تنظیم فشار خون، کلسترول، قند خون و وزن کمک میکند، منطقی است که احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی را نیز کاهش دهد.
![]()
افزودن فیبر به رژیم غذایی
نیازی نیست یکشبه رژیم غذایی خود را بهکلی تغییر دهید؛ در واقع، نباید هم این کار را بکنید! در اینجا چند راهکار عملی برای شروع آورده شده است:
آهسته پیش بروید. مصرف فیبر را بهتدریج و طی چند هفته افزایش دهید. افزایش ناگهانی میتواند در حالی که دستگاه گوارش شما در حال سازگاری است، باعث ایجاد گاز، نفخ و دلپیچه شود.
آب بنوشید. فیبر آب را جذب میکند؛ بنابراین برای اینکه فرآیند گوارش بهراحتی انجام شود، به مایعات کافی نیاز دارید. مصرف زیاد فیبر بدون دریافت آب کافی، میتواند یبوست را تشدید کند.
غلات کامل را جایگزین غلات تصفیهشده کنید. نان و پاستای تهیهشده از گندم کامل، برنج قهوهای، جو دوسر، کینوا و جو را انتخاب کنید. یک هدف مناسب این است که حداقل نیمی از غلات مصرفی شما، از نوع «کامل» باشند.
نیمی از بشقاب خود را با سبزیجات پر کنید. سبزیجات تازه، منجمد و کنسروی (که البته باید شسته شوند تا سدیم آنها کاهش یابد) همگی مناسب هستند.
پوست میوهها و سبزیجات را جدا نکنید. بخش زیادی از فیبر موجود در سیب، گلابی و سیبزمینی در پوست آنها نهفته است.
بهجای آبمیوه، خودِ میوه را مصرف کنید. در فرآیند آبگیری، بیشترِ فیبر حذف میشود و قند خون میتواند با سرعت بیشتری بالا برود.
هوشمندانهتر میانوعده بخورید. بهجای چیپس یا شیرینیجات، از مغزها، دانهها، هوموس همراه با هویج، پاپکورن (ذرت بوداده) یا یک واحد میوه استفاده کنید.
البته باید توجه داشت که مصرف بیش از حد فیبر نیز میتواند مشکلساز باشد. مقادیر بسیار زیاد — بهویژه اگر بهسرعت افزایش یابد یا بدون مصرف آب کافی همراه باشد — میتواند منجر به نفخ، گرفتگی عضلات شکم، اسهال یا یبوست شود. مواد غذایی کامل که بهطور طبیعی سرشار از فیبر هستند، معمولاً حاوی مقادیر متعادلتریاند که تحمل آنها آسانتر است و علاوه بر فیبر، مواد مغذی دیگری را نیز به بدن میرسانند.
بهترین انتخابهای فیبر شما
غذاهای مغذی که میتوانند به شما در دریافت فیبر روزانه بیشتر کمک کنند عبارتند از:
غلات کامل مانند جو، بلغور، برنج قهوهای و نان یا پاستای گندم کامل.
میوهها.
سبزیجات.
لوبیا، نخود فرنگی و سایر حبوبات.
مغزها و دانهها.
غذاهای تصفیه شده یا فرآوری شده معمولاً فیبر کمتری دارند. فرآیند تصفیه غلات، پوشش بیرونی به نام سبوس را از غلات جدا میکند. این امر میزان فیبر و سایر مواد مغذی موجود در غلات را کاهش میدهد.
نمونههایی از غلات تصفیه شده شامل نان سفید، پاستا و غلاتی است که با غلات کامل تهیه نمیشوند. همچنین، جدا کردن پوست میوه یا تفاله آب میوه، فیبر را کاهش میدهد. غذاهای غنی شده مقداری از ویتامینهای گروه B و آهن را پس از فرآوری دوباره اضافه میکنند، اما فیبر را نه.
مکملهای فیبر و غذاهای غنی شده
به طور کلی، غذاهای کامل برای شما بهتر از مکملهای فیبر هستند. مکملهای فیبر، انواع فیبر، ویتامین ها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی سالم را که غذاهای کامل ارائه میدهند، فراهم نمیکنند.
اگر تغییرات رژیم غذایی فیبر کافی به رژیم غذایی شما اضافه نکند یا اگر شرایط سلامتی خاصی دارید، ممکن است متخصص مراقبتهای بهداشتی شما مکمل فیبر را توصیه کند. این موارد شامل شرایطی است که بر رودهها تأثیر میگذارد، مانند یبوست، اسهال و سندرم روده تحریکپذیر. قبل از مصرف مکملهای فیبر، با متخصص مراقبتهای بهداشتی خود مشورت کنید. این مکملها شامل پسیلیوم (متاموسیل، کونسیل و غیره)، متیل سلولز (سیتروسل) و پلیکربوفیل کلسیم (فیبرکان) هستند.
راه دیگر برای دریافت فیبر بیشتر، خوردن محصولات غذایی است که توسط تولیدکنندگان مواد غذایی به آنها فیبر اضافه شده است. برخی از فیبرهای اضافه شده از منابع گیاهی مانند سبوس، پوسته یا ریشههایی که فرآوری شدهاند، به دست میآیند. انواع دیگر فیبرهای اضافه شده در آزمایشگاه ساخته میشوند. مواد تشکیل دهنده فیبر اضافه شده که ممکن است روی برچسبهای مواد غذایی ببینید شامل ریشه کاسنی، سلولز و پکتین است. برخی افراد میگویند که پس از خوردن غذاهایی با فیبر اضافه شده، دچار نفخ میشوند.

نکاتی برای مصرف فیبر بیشتر
به ایدههایی برای افزودن فیبر بیشتر به وعدههای غذایی و میان وعدههای خود نیاز دارید؟ این پیشنهادات را امتحان کنید:
روز خود را با انرژی شروع کنید. برای صبحانه، غلات صبحانهای با ۵ گرم یا بیشتر فیبر در هر وعده انتخاب کنید. غلاتی را انتخاب کنید که نامشان غلات کامل، سبوس یا فیبر باشد. یا چند قاشق غذا خوری سبوس گندم فرآوری نشده به غلات مورد علاقهتان اضافه کنید. روی غلات خود را با موز ورقه شده، انواع توت یا میوههای دیگر بپوشانید.
به غلات کامل روی بیاورید. هر روز مطمئن شوید که حداقل نیمی از غلاتی که میخورید غلات کامل باشند. نانهایی با حداقل ۲ گرم فیبر در هر وعده انتخاب کنید. روی برچسب، گندم کامل، آرد گندم کامل یا یک غلات کامل دیگر باید در لیست مواد تشکیل دهنده اول باشد. غلات کامل دیگر مانند برنج قهوهای، برنج وحشی، گندم سیاه، ماکارونی گندم کامل و کینوا را نیز امتحان کنید.
غذاهای پخته شده را حجیم کنید. هنگام پخت، آرد غلات کامل را جایگزین نیمی یا تمام آرد سفید کنید. سعی کنید غلات سبوسدار خرد شده، سبوس گندم یا بلغور جو دوسر نپخته را به مافین، کیک و کلوچه اضافه کنید.
یاد بگیرید که حبوبات را دوست داشته باشید. لوبیا و اعضای خانواده لوبیا مانند نخود فرنگی و عدس منابع عالی فیبر هستند. لوبیا قرمز را به سوپ کنسرو شده یا سالاد سبز اضافه کنید. یا با لوبیا سیاه، مقدار زیادی سبزیجات تازه، چیپس ترتیلا گندم کامل و سالسا ناچو درست کنید.
میوه و سبزیجات بخورید. آنها سرشار از فیبر و همچنین ویتامینها و مواد معدنی هستند. سعی کنید روزانه پنج وعده یا بیشتر از آنها مصرف کنید. میتوانید میوهها و سبزیجات تازه، منجمد یا کنسرو شده مصرف کنید. اگر میوههای کنسرو شده میخورید، آنهایی را انتخاب کنید که به جای شربت، در آب میوه ۱۰۰٪ کنسرو شدهاند. اگر سبزیجات کنسرو شده میخورید، مطمئن شوید که سدیم کمی دارند.
به میان وعدهها اهمیت دهید. میوههای کامل، سبزیجات خام، پاپ کورن کم چرب بدون نمک و کراکرهای غلات کامل، همگی انتخابهای سالمی هستند. یک مشت آجیل یا میوههای خشک که شکر اضافه ندارند نیز میتوانند یک میان وعده سالم و پرفیبر باشند. فقط توجه داشته باشید که کراکر، آجیل و میوههای خشک کالری بالایی دارند.
غذاهای پرفیبر برای سلامتی شما مفید هستند. اما اضافه کردن فیبر زیاد و خیلی سریع میتواند منجر به گاز، نفخ و گرفتگی شود. فیبر را به آرامی و طی چند هفته به رژیم غذایی خود اضافه کنید. این کار به باکتریهای طبیعی در سیستم گوارش شما اجازه میدهد تا با تغییر سازگار شوند. همچنین، آب فراوان بنوشید. فیبر وقتی آب را جذب میکند، بهترین عملکرد را دارد. این باعث میشود مدفوع شما نرم، حجیم و دفع آن آسانتر شود.
چه زمانی نباید رژیم غذایی پرفیبر مصرف کنید؟
در برخی شرایط، متخصص مراقبتهای بهداشتی شما ممکن است از شما بخواهد فیبر کمتری مصرف کنید. این ممکن است علائم یک بیماری را کاهش دهد یا به دستگاه گوارش کمک کند تا پس از درمان بهبود یابد.
بعد از جراحیهای خاص
اگر جراحیای انجام دهید که شامل روده یا معده باشد، متخصص مراقبتهای بهداشتی شما ممکن است پس از آن برای مدتی رژیم غذایی کمفیبر را توصیه کند. این به دستگاه گوارش شما اجازه میدهد تا بهبود یابد.
هنگامی که علائم برخی از بیماریها عود میکند
بیماریهایی مانند بیماری کرون و کولیت اولسراتیو بخشهایی از دستگاه گوارش را ملتهب میکنند. وقتی علائم عود میکنند، ممکن است نیاز به خوردن فیبر کمتری داشته باشید. متخصص مراقبتهای بهداشتی شما همچنین ممکن است از شما بخواهد که در طول دوره دیورتیکولیت فیبر کمتری مصرف کنید. اما هنگامی که علائم این بیماریها بهبود یافت، اغلب مهم است که به آرامی فیبر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. ابتدا با متخصص مراقبتهای بهداشتی خود صحبت کنید.
در صورت بروز تنگی در روده
بیماریهایی مانند بیماری کرون میتوانند به مرور زمان باعث تنگ شدن بخشهایی از روده شوند. به این نواحیِ تنگشده، «تنگی» (Stricture) میگویند. اگر دچار چنین تنگیهایی هستید، ممکن است لازم باشد از رژیم غذایی کمفیبر پیروی کنید. این کار از انسداد روده جلوگیری میکند.
در طول پرتودرمانی (رادیوتراپی)
این روش درمان سرطان میتواند عوارضی همچون اسهال و تنگی روده ایجاد کند؛ بهویژه اگر پرتوها به ناحیه شکم یا لگن تابانده شوند. مصرف کمتر فیبر میتواند به تسکین این علائم کمک کند.
زندگی با گاستروپارزی (فلج معده)
در این عارضه، معده پس از صرف غذا بهکندی تخلیه میشود. مصرف غذاهای پرفیبر ممکن است علائم گاستروپارزی را تشدید کند.
آمادگی برای کولونوسکوپی
کولونوسکوپی روشی تشخیصی برای بررسی تغییرات در روده بزرگ و راستروده (رکتوم) است. پیش از انجام این معاینه، احتمالاً لازم است چند روز از رژیم غذایی کمفیبر پیروی کنید. این کار به پاکسازی روده بزرگ در مرحله آمادگی برای کولونوسکوپی کمک میکند و باعث میشود پزشک یا متخصص مربوطه بتواند در حین انجام کولونوسکوپی، داخل روده بزرگ را با وضوح بیشتری مشاهده کند.
با تیم درمانی خود برنامهریزی کنید
پیش از ایجاد تغییرات اساسی در رژیم غذاییتان، حتماً با پزشک، پرستار یا متخصص تغذیه مشورت کنید. این موضوع بهویژه اگر به بیماری خاصی مبتلا هستید یا علائم ویژهای دارید، اهمیت زیادی دارد. متخصصان میتوانند توصیههایی متناسب با نیازهای شما ارائه دهند و اطمینان حاصل کنند که هرگونه تغییر در رژیم غذایی، برای شرایط شما ایمن و مناسب است.
![]()


وبلاگ تغذیه ، گیاهان دارویی، رژیم
مطلب مرتبط
استادی در خانهداری: نکات تخصصی برای داشتن خانهای بینقص و شادتر
مطلب مرتبط
چگونه با بودجه کم، رژیم غذایی گیاهی داشته باشیم؟